ETÜDER
Ağustos 2026 Aylık Bülteni
Yönetim Kurulu Başkanından
Değerli Üyemiz,
Ağustos ayını geride bırakırken, sektörümüz açısından hem heyecan verici hem de düşündürücü gelişmelere tanıklık ettik. Bir yandan Foodist İstanbul’a sayılı günler kala hazırlıklarımız son sürat devam ederken, diğer yandan bültenimizde de yer verdiğimiz PwC’nin 27 ülkede gerçekleştirdiği kapsamlı araştırma, tüketicinin sağlıklı yaşamı artık bir tercih değil, gündelik bir öncelik olarak gördüğünü bir kez daha ortaya koydu. Küresel sağlıklı yaşam ekonomisinin 2029’a kadar 9,8 trilyon dolara ulaşması bekleniyor; bu rakam, ev dışı tüketim sektörünün de menü ve ürün stratejilerini bu dönüşüme göre yeniden şekillendirmesi gerektiğinin açık bir göstergesi.
Aynı ay içinde karşılaştığımız bir diğer önemli bulgu ise, ülkemiz tarımının iklim karşısındaki kırılganlığına dair oldu. 157 tarım ürününün 53’ünün yüksek risk grubunda yer alması, tedarik zincirimizin geleceğini planlarken iklim direncini merkeze almamız gerektiğini bize hatırlatıyor. ETÜDER olarak, güvenilir tedarik zincirinin güçlendirilmesi ve gıda güvenliği çalışmalarımızı bu tür veriler ışığında sürdürmeye devam edeceğiz.
Bu ay asıl gündemimizi ise 1-4 Eylül tarihlerinde TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi’nde gerçekleşecek Foodist İstanbul oluşturuyor. 150’den fazla ülkeden sektör profesyonelinin ve yaklaşık 70 bin ziyaretçinin beklendiği bu büyük buluşmaya artık çok az bir süre kaldı. Sektörümüzün uluslararası görünürlüğü ve rekabet gücü açısından kritik önem taşıyan bu fuarda, ETÜDER’in kurucusu olduğu Türkiye Gıda Platformu çatısı altında tüm paydaşlarımızla birlikte güçlü bir temsil sergilemeyi hedefliyoruz. Üyelerimizi bu büyük buluşmaya katılmaya ve ziyaretlerini şimdiden planlamaya davet ediyorum.
Bu vesileyle, üyelerimizin ay boyunca sektörümüze kattığı değere teşekkür ediyor, verimli ve bereketli bir Eylül ayı diliyorum.
Saygılarımla,
Melih Şahinöz
ETÜDER Yönetim Kurulu Başkanı
Bu Ayki Bültenimizde Öne Çıkan Başlıklar
- Üyelerimizden ve üye olduğumuz kuruluşlardan haberler: MEYSU, Seyidoğlu, Fersan, PepsiCo, TGDF ve Sözen Group
- Foodist İstanbul Fuarı’na son günler: 1-4 Eylül, TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezinde
- Tüketici Güven Endeksi ve Big Mac Endeksi
- FAO Baş Ekonomisti Maximo Torero: Dünya yeni bir gıda enflasyonu dalgasının eşiğinde
- TÜİK Hane Halkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2026
- Tüketicinin yeni lüksü — daha sağlıklı bir yaşam
- Özel Analiz: Türkiye’nin 157 tarım ürününün 53’ü iklim karşısında yüksek risk grubunda
Üyelerimiz ve Üye Olduğumuz Kurumlardan Haberler
MEYSU
Meysu, Trendyol 1. Lig ekiplerinden Kayserispor’un Resmî Sosyal Medya Sponsoru oldu. Şirketten yapılan açıklamada, sponsorluktan gurur duyulduğu, Kayseri’nin iki köklü değerini bir araya getiren bu iş birliğiyle Kayserispor’un başarı yolculuğuna destek vermekten mutluluk duyulduğu belirtilerek yeni sezonda kulübe başarılar dilendi.
SEYİDOĞLU
Seyidoğlu Gıda, “Okula Güçlü Başla” sloganıyla 14 Eylül’de başlayacak yeni okul dönemi için Kalemlik Okul Seti’ni pazara sunuyor. 5 adet 20 gr kakaolu helva, 5 adet 20 gr sade helva ve 1 adet 40 gr tahin-pekmez karışımından oluşan set, öğrencilere yeni dönem için hem keyifli hem lezzetli bir başlangıç sunmayı hedefliyor. Çocukların gün boyu ihtiyaç duyduğu enerjiyi doğal ve besleyici lezzetlerle karşılayan bu özel sete çocukların çok seveceği fermuarlı, sert yüzeyli kalem kutusu da dahil edilmiş.
FERSAN
nonToxx’un Fersan için hazırladığı “Karnımız Toxx” kampanyası, günümüz tüketicisinin abartılı vaatlerden, kusursuz hikâyelerden ve klasik reklam klişelerinden uzaklaşmasından doğan bir içgörü üzerine kurgulandı. Marka, tüketiciye ne düşünmesi gerektiğini söylemek yerine onunla aynı dili konuşmayı, samimi ve mizahi bir tavırla gerçek ihtiyaçlara dokunmayı tercih ediyor.
Fonksiyonel içecek kategorisinde yalnızca sağlık faydasının yeterli olmadığı, tüketicinin aynı zamanda lezzetli, pratik ve günlük hayatına kolayca dahil edebileceği ürünler aradığı görülüyor. Vitamin destekli, şeker ilavesiz ve düşük kalorili yapısıyla nonToxx, sağlık ve keyif arasında tercih yapmak zorunda bırakmayan yeni nesil bir alternatif olarak konumlanıyor. 1978’den bu yana kalite, gıda güvenliği ve doğallık alanındaki güçlü üretim deneyimini koruyan Fersan; nonToxx gibi yeni nesil markalarla içecek, sos ve temizlik gibi farklı kategorilerde son tüketiciyle daha doğrudan ve görünür bir ilişki kurmayı hedefliyor.
PEPSICO
PepsiCo Vakfı ile Avrupa İnovasyon ve Teknoloji Enstitüsü’nün (EIT) desteklediği EIT Food iş birliğiyle geliştirilen Geleceğin Hasadı Programı, Türkiye’de de hayata geçiriliyor. Çiftçilerin sürdürülebilir, dayanıklı ve geleceğe hazır tarım işletmeleri kurmalarını desteklemeyi amaçlayan programın Türkiye’deki ilk etabı; Tekirdağ, Edirne, İstanbul, Kırklareli ve Adana’da mısır ve kanola üretimi yapan 86 çiftçiyle başladı. İkinci etapta ise başta Tekirdağ, Mersin, Manisa ve Kocaeli olmak üzere patates üreticilerine öncelik verilerek 114 çiftçinin daha programa dahil edilmesi planlanıyor.
Program kapsamında katılımcılar, Türkiye’nin tarımsal ihtiyaçlarına göre hazırlanan yerel vaka çalışmalarını içeren üç çevrim içi eğitim modülünün yanı sıra Adana’da düzenlenecek yüz yüze eğitimlere katılacak. Uygulamalı öğrenme ayağında ise seçilen 40 çiftçi; saha ziyaretleri, akran öğrenme programları ve işletmelerine özel hazırlanacak gelişim yol haritalarıyla desteklenecek. Program Haziran-Aralık döneminde yürütülecek.
TGDF
Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet Gümen’in başkanlığında Ulusal Gıda Kodeks Komisyonu’nun (UGKK) 2026 Yılı İkinci Toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıya, üyesi olduğumuz komisyonun doğal temsilcisi olarak TGDF adına Genel Sekreter Nihal Ayşe Mortepe katılım gösterdi. Toplantıda, Türk Gıda Kodeksi kapsamında 1 Yönetmelik ve 2 Tebliğ’de değişiklik yapılması ve taslakların kamuoyu görüşüne açılması kararlaştırıldı. Sektörümüzü ilgilendiren mevzuat çalışmalarını yakından takip etmeyi ve sektörümüzün görüşlerini ilgili platformlara taşımayı sürdürmeye devam edeceğiz.
SÖZEN GROUP
Sözen Group tarafından düzenlenen Uluslararası Gastromasa İstanbul Gastronomi Konferansı & Fuarı, bu yıl 26–27 Kasım 2026 tarihlerinde Haliç Kongre Merkezi’nde dünya gastronomisinin önemli isimlerini 11. kez bir araya getiriyor. Dünyanın en büyük ikinci gastronomi konferansı olarak kabul edilen organizasyon, bu yıl “Kültür & Etkileşim” (Culture & Interaction) temasıyla kapılarını açacak. Farklı coğrafyaların mutfak hafızalarını, inovatif tekniklerini ve küresel lezzet köprülerinin bir arada olacağı etkinlik gastronomiyi ve gıda ekosistemini yalnızca tabakta sunulan bir sanat değil; kültürlerin, fikirlerin ve disiplinlerin kesiştiği evrensel bir iletişim alanı olarak ele alıyor.
Foodist İstanbul Fuarı
Büyük buluşmaya son günler:1-4 Eylül 2026 Tüyap Fuar ve Kongre Merkezinde.
Foodist İstanbul, Türkiye’de tüm gıda sektörel sivil toplum kuruluşlarını ortak bir vizyon etrafında bir araya getiriyor. “Türkiye Gıda Platformu” çatısı altında birleşen; Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Hububat, Bakliyat, Yağlı Tohumlar ve Mamulleri Sektör Kurulu ve bağlı ihracatçı birlikleri (İHBİR, GAİB, AHBİB, OAİB, KİB, EİB), Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF) ve Ev Dışı Tüketim Tedarikçileri Derneği (ETÜDER), dünyanın en büyük üç gıda fuarından biri olma hedefiyle, Tüyap Tüm Fuarcılık Yapım A.Ş. ve ALZ Grup iş birliğinde 1-4 Eylül 2026 tarihlerinde yeni iş fırsatları ve güçlü iş birlikleri için TÜYAP İstanbul’da bir araya geliyor. Bu iş birliği, katılımcılara sadece bir fuar alanı değil, sektörün tüm karar vericileriyle aynı çatı altında olma fırsatı sunuyor.
Foodist İstanbul, gıda ve içecek sektörünün üretici, ihracatçı ve marka temsilcilerini; zincir market yöneticileri, distribütörler, ithalatçılar, toptancılar, sektörün önde gelen karar vericileri ve satın alma profesyonelleriyle bir araya getirecek. Ziyaretçiler fuarda, geniş ürün yelpazesi içinde yeni markaları keşfetme, doğrudan üretici firmalarla temas kurma ve uluslararası ticaret fırsatlarını yerinde değerlendirme imkânı bulacak. Katılımcılar ise hedef kitleleriyle birebir görüşmeler gerçekleştirerek yeni iş birlikleri ve ihracat bağlantıları geliştirme fırsatı yakalayacak.
Ayrıca fuar, yalnızca gıda ve içecek ürünlerine odaklanan bir ihtisas organizasyonu olarak, sadece bu sektörlere yönelik ürün gruplarını kabul ediyor. Temel gıdalar, içecek, çikolata, şekerleme, kuruyemiş gibi ürün gruplarına ayrılmış salonlarda ziyaretçilerin hedef odaklı ve verimli bir fuar deneyimi yaşamaları amaçlanıyor. Bu yapı sayesinde katılımcılar, doğrudan karar verici ve hedef odaklı bir ziyaretçi kitlesiyle buluşarak daha verimli ve sonuç odaklı iş birlikleri geliştirebilecek.
Ekonomiye Dair Göstergeler
Tüketici Güven Endeksi
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ağustos ayına ilişkin tüketici güven endeksi verilerini açıkladı.
Buna göre, TÜİK ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası iş birliğiyle yürütülen Tüketici Eğilim Anketi sonuçlarından hesaplanan tüketici güven endeksi, temmuzda 89,8 iken bu ay yüzde 1 yükselerek 90,8 oldu.Bu değerle endeks, Mayıs 2023’ten sonraki en yüksek seviyesinde bulunuyor. Endeks, söz konusu dönemde 91,1 seviyesindeydi.
Mevcut dönemde hanenin maddi durumu endeksi, ağustosta aylık yüzde 1,2 artışla 74,5’ten 75,4’e yükseldi. Gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durum beklentisi endeksi, temmuzda 91,4 iken yüzde 1,9 artarak ağustosta 93,1 olarak belirlendi.
Geçen ay 88,3 olan gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durum beklentisi endeksi, bu ay yüzde 1,2 yükselişle 89,4 olarak hesaplandı. Gelecek 12 aylık dönemde dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesi endeksi de geçen ayki 105,1 değerini koruyarak değişim göstermedi.
Big Mac Endeksi
Paris yakınlarındaki bir kasada, platin alaşımdan yapılma bir silindir saklı. 1879 yılında Londra’da yapılan ve iç içe üç cam fanusun içinde duran “Le Grand K”, uzun süre 1 kilogramın tam karşılığını gösteren kesin standart olarak hizmet verdi. Gelgelelim, para birimlerinin parasal ağırlığını ve satın alma gücünü ölçecek evrensel bir standart yok. Big Mac Endeksi, Big Mac Index dergisi tarafından 1986 yılında geliştirilen, ülkelerin para birimlerinin satın alma gücü paritesine (PPP) göre değerli mi yoksa değersiz mi olduğunu göstermek amacıyla kullanılan gayri resmi bir ekonomik göstergedir.
| 325 TL Türkiye’de Big Mac fiyatı | 14,6 100 dolara Türkiye’de alınan adet | 16 100 dolara ABD’de alınan adet | %11,1 TL’nin USD karşısında aşırı değeri |
Türkiye’de Big Mac’in dolar cinsinden fiyatı Temmuz 2026 itibarıyla yaklaşık 6,8 dolara yükseldi. Aynı dönemde küresel ortalama yaklaşık 5 dolar seviyesinde gerçekleşirken Türkiye’deki fiyat dünya ortalamasının yaklaşık yüzde 35-40 üzerinde seyretti. The Economist’in Big Mac Endeksi’ne göre Türkiye, fiyat yüksekliğinde 54 ülke arasında 11. sırada yer alıyor.
Dünyada Gıda Enflasyonu
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) baş ekonomisti Maximo Torero, Reuters’a yaptığı açıklamada, İran ve Ukrayna’daki savaşlar ile dünya genelinde sıcaklık artışına yol açan El Niño hava dalgasının neden olduğu yüksek maliyetler ve düşük verim nedeniyle dünyanın bir başka gıda enflasyonu dalgasının eşiğinde olduğunu söyledi.
Gıda fiyatları 2022’deki küresel enflasyon artışının temel itici güçlerinden biriydi; bu yıl şimdiye kadar nispeten düşük seyretti ancak yüksek ham petrol fiyatları, Körfez bölgesinden gübre tedarikinin kesilmesi, dizel yakıt kıtlığı ve aşırı hava koşullarının maliyetler üzerindeki etkisinin gecikmeli de olsa tüketici fiyatlarına yansıması bekleniyor. Torero, emtia fiyatlarının artmaya başlayacağını, gıda fiyatlarının yıl sonuna doğru yükseleceğini ve emtia fiyatından nihai gıda fiyatına geçişin yaklaşık üç ila altı ay sürdüğünü belirtti. Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemi geçişinin engellenmesinin tarımsal emtiaları etkilediğini, Ukrayna’nın Rusya’nın petrol ve doğalgaz altyapısına verdiği zararın da gıda üretiminde temel girdi olan dizel ve doğalgaz ihracat pazarını kısıtladığını vurguladı
DÜNYADA GIDA ENFLASYONU 2026
Türkiye, gıda enflasyonu açısından dünyada ve OECD ülkeleri arasında sürekli en üst sıralarda yer alıyor — İran ve bazı kriz yaşayan ülkelerin (Venezuela gibi) dışında pratikte zirvede.
TÜİK’in Temmuz 2026 verisine göre yıllık gıda enflasyonu yüzde 37,53 olarak gerçekleşti. Türkiye ile AB/ABD arasındaki makas 30 puanı aşmış durumda; bu, kur, tarımsal girdi maliyetleri ve enerji/lojistik giderlerinin etkisiyle açıklanıyor.
TÜİK Hane Halkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 2026
Araştırmaya göre, bu yıl ülkede internet kullanım oranı 16-74 yaş grubundakilerde yüzde 92,3 oldu (geçen yıl yüzde 90,9). Bu oran erkeklerde yüzde 94,8, kadınlarda yüzde 89,9 olarak kaydedildi. Son bir yıl içinde resmi makamların internet sitelerini ve uygulamalarını kullananların oranı yüzde 76 olarak belirlendi; e-Devlet hizmetlerini kullanım oranı en yüksek yüzde 93 ile 25-34 yaş grubunda, en düşük yüzde 31,3 ile 65-74 yaş grubunda gerçekleşti.
İnternet üzerinden mal veya hizmet satın alma (e-ticaret) oranı 2025’te yüzde 55,7 iken bu yıl yüzde 60’a çıktı. En fazla kullanılan sosyal medya ve mesajlaşma uygulamaları yüzde 90 ile WhatsApp, yüzde 77,6 ile YouTube ve yüzde 71,1 ile Instagram oldu. İnternete bağlı cihazlar arasında yüzde 62 ile internet bağlantılı TV ilk sırada yer aldı.
| Gösterge | Oran (2026) | Not |
| İnternet kullanım oranı (16-74 yaş) | %92,3 | 2025: %90,9 |
| Erkeklerde internet kullanımı | %94,8 | — |
| Kadınlarda internet kullanımı | %89,9 | — |
| Resmî kurum sitesi/uygulaması kullanımı | %76 | Erkek %82,7 / Kadın %69,4 |
| e-Devlet kullanımı — en yüksek (25-34 yaş) | %93 | — |
| e-Devlet kullanımı — en düşük (65-74 yaş) | %31,3 | — |
| E-ticaret (mal/hizmet satın alma) | %60 | 2025: %55,7 |
| Son 3 ayda çevrim içi öğrenme faaliyeti | %22,9 | +5,2 puan |
| En çok kullanılan uygulama: WhatsApp | %90 | Erkek %92,5 / Kadın %87,6 |
| En çok kullanılan uygulama: YouTube | %77,6 | — |
| En çok kullanılan uygulama: Instagram | %71,1 | — |
| İnternete bağlı cihaz: İnternet bağlantılı TV | %62 | En yaygın bağlı cihaz |
Tüketicinin Yeni Lüksü: Daha Sağlıklı Bir Yaşam
PwC’nin 27 ülkede 21.808 tüketiciyle gerçekleştirdiği araştırma, sağlığın artık yalnızca hastalık dönemlerinde gündeme gelen bir ihtiyaç olmaktan çıkarak; beslenme, uyku, teknoloji kullanımı ve harcama alışkanlıklarını şekillendiren gündelik bir davranış alanına dönüştüğünü ortaya koyuyor. Küresel sağlıklı yaşam ekonomisi 2024’te 6,8 trilyon dolara ulaştı; 2029’a kadar 9,8 trilyon dolara çıkması bekleniyor.
| %80 Dijital sağlık aracı kullanan tüketici | %63 Sağlık analizi/tanı çözümlerine ilgi duyan | ~%75 Fiyat-fayda dengesini öncelik gören | $9,8T 2029 küresel pazar büyüklüğü |
| EDT ve Gıda Sektörü İçin Değerlendirme 1. Menü ve ürün stratejisi zorunlu bir dönüşüm alanı haline geliyor: Tüketiciler işlenmiş ve yüksek şekerli gıdalar ile alkollü içecek tüketimini azaltmayı, taze meyve-sebze tüketimini artırmayı planlıyor. “Sağlıklı seçenek” bölümleri artık bir farklılaşma unsuru değil, temel beklenti haline geliyor. 2. Fiyat-fayda dengesi hâlâ belirleyici — “sağlıklı = pahalı” algısı risk oluşturuyor: Katılımcıların yaklaşık dörtte üçü sağlık ürünlerinde fiyat-fayda dengesini en önemli kriter olarak görüyor. Sağlıklı menü yenilikleri ekstra çaba ya da yüksek fiyat farkı olarak yansıtılırsa benimsenme zayıf kalıyor. 3. Kişiselleştirme talebi artıyor, ancak veri güveni sınırlı: Tüketicilerin %58’i kişiselleştirmeyi önemsiyor; perakende/tüketici ürünleri şirketleriyle sağlık verisi paylaşmaya sıcak bakan oran yalnızca ~%20’de kalırken bu oran eczanelerde %36’ya çıkıyor. 4. Yapay zekâ tüketici karar sürecine giriyor, insan hâlâ merkezde: Genç tüketicilerin %86’sı sağlıkla ilgili konularda yapay zekâ kullanımına sıcak bakıyor; bu oran ileri yaş gruplarında %62’ye geriliyor. 5. Ekonomik ölçek argümanı, savunuculuk materyalleri için güçlü bir veri noktası: Küresel sağlıklı yaşam ekonomisinin 2029’a kadar 9,8 trilyon dolara ulaşması beklentisi, gıda ekosisteminin sağlık trendine uyum sağlamasının stratejik önemini destekliyor. |
Özel Analiz: 53 Tarım Ürünü Yüksek Risk Grubunda
Türkiye’nin tarımsal üretimini 2004-2024 döneminde inceleyen yeni bir araştırma, ülke tarımının iklim risk haritasını ortaya koyuyor. 157 ürünün 53’ü iklim karşısında yüksek riskli, 52’si orta, 52’si ise düşük riskli grupta yer alıyor. En yüksek riskli ürünler arpa, karpuz ve mısır olarak öne çıkıyor.
Araştırmacılar, TÜİK’in bitkisel üretim istatistikleriyle Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerini bir araya getirdi; yalnızca 21 yıl boyunca kesintisiz verisi bulunan ürünler analize alındı. Her ürünün yıllık üretimi; hava sıcaklığı, yağış, nem, buharlaşma, rüzgâr ve farklı derinliklerdeki toprak sıcaklıkları dahil 15 meteorolojik değişkenle eşleştirildi ve tehlike, maruziyet ve kırılganlık bileşenlerine dayalı bir risk skoru hesaplandı.
Analizin en belirgin sonucu maksimum sıcaklıkta ortaya çıktı; bu değişkenin modeldeki önem derecesi yüzde 60,42 olarak hesaplandı. Onu yüzde 11,98 ile toplam yağış ve yüzde 11,26 ile 10 santimetre derinlikteki toprak sıcaklığı izledi. Türkiye’nin ortalama sıcaklığı 2004-2024 döneminde 13,2 dereceden 15,3’e, maksimum sıcaklık 19,2’den 21,4 dereceye çıkarken, toplam yağış 607,4 milimetreden 567 milimetreye geriledi.
| Gösterge | Değer |
| Yüksek riskli ürün sayısı | 53 / 157 |
| Orta riskli ürün sayısı | 52 / 157 |
| Düşük riskli ürün sayısı | 52 / 157 |
| En yüksek riskli ürünler | Arpa, karpuz, mısır |
| Maksimum sıcaklığın model önemi | %60,42 |
| Toplam yağışın model önemi | %11,98 |
| 10 cm toprak sıcaklığının model önemi | %11,26 |
| İlk üç değişkenin toplam önemi | %83,66 |
| Ortalama sıcaklık (2004 → 2024) | 13,2°C → 15,3°C |
| Maksimum sıcaklık (2004 → 2024) | 19,2°C → 21,4°C |
| Minimum sıcaklık (2004 → 2024) | 7,6°C → 10°C |
| Toplam yağış (2004 → 2024) | 607,4 mm → 567 mm |
Araştırmaya göre ‘yüksek risk’, mutlak bir tehlike eşiğini değil, incelenen ürünler içindeki en kırılgan üçte birlik dilimi ifade ediyor; 53 ürünlük liste kesin bir gelecek tahmini olmasa da daha ayrıntılı bölgesel araştırmaların nereden başlaması gerektiğini gösteren bir risk haritası niteliğinde.
