ETÜDER

Ev Dışı Tüketim Tedarikçileri Derneği

Sektör Gündemi

Temmuz 2026 Aylık Bülteni

Üye ve Paydaş Bülteni

Yönetim Kurulu Başkanından

Değerli Üyemiz,

Temmuz ayını geride bırakırken, gıda sektörünün bugününü olduğu kadar yarınını da konuşmaya her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğumuz bir dönemden geçiyoruz. İklim değişikliği, su kaynaklarının azalması, tarımsal üretimde yaşanan yapısal dönüşüm ve değişen tüketici beklentileri; sektörümüzün tüm paydaşlarına önemli sorumluluklar yüklüyor.

Bu ay Oksijen Gazetesi’nde yayımlanan röportajımda da ifade ettiğim gibi, gıda güvenliği artık yalnızca üretim miktarıyla değil; toprağı, suyu ve doğal kaynakları koruyan sürdürülebilir bir üretim anlayışıyla mümkün olacaktır. Türkiye, sahip olduğu coğrafi avantajları doğru planlama ve ortak akılla değerlendirebildiği takdirde, geleceğin gıda ekosisteminde çok daha güçlü bir konuma ulaşabilecek potansiyele sahiptir.

ETÜDER olarak biz de bu anlayışla hareket ediyor; yalnızca ev dışı tüketim sektörünün güncel ihtiyaçlarına çözüm aramakla kalmıyor, sektörümüzün geleceğini şekillendirebilmek için uğraşıyoruz. Güvenilir tedarik zincirinin güçlendirilmesi, sürdürülebilirlik, gıda güvenliği ve Foodist İstanbul fuarı gibi projeler ile sektörümüzün uluslararası rekabet gücünün artırılması öncelikli çalışma alanlarımız arasında yer alıyor. Foodist için ayrıca bir şeyler söylemek isterim. Türkiye, üretim gücü, gastronomi kültürü ve stratejik konumuyla dünyanın en önemli gıda merkezlerinden biri olmayı fazlasıyla hak ediyor. Bu hedefe ulaşmanın yolu ise Anuga ve Gulfood ölçeğinde, uluslararası alıcıların ajandasında yer alan güçlü bir fuar markası oluşturmaktan geçiyor. Foodist İstanbul, işte bu vizyonun en önemli adım olduğuna inanıyorum. Bu yalnızca bir fuar değil; sektörümüzün dünyaya açılan kapısı, ülkemizin iç ve dış pazar hareketine değer katacak ortak bir projedir. Başarısının ise ancak sektörün tüm paydaşlarının aynı hedef etrafında kenetlenmesiyle mümkün olacağını düşünüyorum. Bu hedef doğrultusunda kamu, özel sektör ve sivil toplumun ortak hareket etmesinin büyük önem taşıdığına inanıyoruz.

Bu vesileyle, ETÜDER’in çalışmalarına katkı sağlayan tüm üyelerimize teşekkür ediyor, sağlıklı, bereketli ve başarılı bir dönem diliyorum.

Saygılarımla,

Melih Şahinöz

ETÜDER Yönetim Kurulu Başkanı

Bu Ayki Bültenimizde Öne Çıkan Başlıklar

• Üyelerimizden ve üye olduğumuz kuruluşlardan haberler: Özmen Un, Sözen Grup, Fersan ,TGDF Olağanüstü Genel Kurulu ve Foodist Basın Toplantısı
• İSO verilerine göre gıda ürünleri sanayii
• TÜİK Tüketici Güven Endeksi Temmuz’da %2,2 artışla 89,8’e yükseldi
• TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi: Temmuz ayı TÜFE beklentisi ve yıl sonu enflasyon beklentisi
• Özel Analiz: Yurt içi tatil, yurt dışına kıyasla halen belirgin şekilde pahalı
• Codex Alimentarius CAC49 Oturumu: Türkiye, Çin ve Fransa’nın hazırladığı Fırıncılık Mayası Standardı kabul edildi
• Dünya Bankası: El Niño, artan enerji/gübre maliyetleri ve biyoyakıt talebi gıda fiyatlarında yukarı yönlü risk oluşturuyor
• Foodist İstanbul 2026 basın toplantısı Çırağan Sarayı’nda gerçekleştirildi

• Üyelerimizden ve Üyesi Olduğumuz Kuruluşlardan Haberler

• Özmen Un

Üyelerimizden Özmen Un, her yıl Amerika Birleşik Devletleri’nin New York şehrinde düzenlenen Summer Fancy Food Fuarı’na katılım gösterdi. New York’taki Javits Center’da gerçekleştirilen fuarda şirket, ürün gamını uluslararası alıcı ve ziyaretçilerle buluşturdu. Özmen Un’u bu katılım için tebrik ediyoruz.

• Sözen Grup

Gault&Millau Türkiye “Signature Dining Experience” serisinin ikinci ayağı Club Marvy’de gerçekleşti. 17-18 Temmuz tarihlerinde düzenlenen etkinlikte, dünyanın ve Türkiye’nin önde gelen şefleri farklı mutfak kültürlerini aynı çatı altında buluşturdu. Sözen Grup’u serinin bu başarılı ikinci ayağı için tebrik ediyoruz.                    

• Fersan

Bir Develey Group şirketi olan üye şirketimiz Fersan, her çeyrekte gerçekleştirdiği Management Meeting (MMT) toplantısını düzenledi. Üst yönetim ve genişletilmiş liderlik ekibinin bir araya geldiği toplantı, bu dönem Stratejik İK’nın rolü üzerine yapılan bir paylaşıma sahne oldu. Fersan’ı bu etkinlik için tebrik ediyoruz.

• TGDF

Üyesi bulunduğumuz Türkiye Gıda ve İçecek Sanayii Dernekleri Federasyonu (TGDF) Tüzük Değişikliği Olağanüstü Genel Kurulu, 30 Haziran 2026 Salı günü İstanbul Mercure Altunizade Otel’de gerçekleştirildi. TGDF Yönetim Kurulu Başkanı Demir Şarman’ın açılış konuşmasıyla başlayan Genel Kurul’da, Federasyonun ortak akıl ve katılımcı yönetim anlayışıyla çalışmalarını sürdürdüğü vurgulanarak, tüzük değişikliği sürecinin TGDF’nin kurumsal yapısının güçlendirilmesine önemli katkılar sağlayacağı ifade edildi. Toplantı sonunda tüzük taslağı kabul edilerek, Federasyonun etkin yönetim anlayışının güçlendirilmesi ve kurumsal yapısının güncel ihtiyaçlara uyumlu şekilde geliştirilmesi hedeflendi.

• Türkiye Gıda Platformu

1-4 Eylül 2026 tarihleri arasında TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi’nde düzenlenecek Foodist İstanbul Uluslararası Gıda ve İçecek Ürünleri Fuarı öncesinde, 2 Temmuz Perşembe günü İstanbul Çırağan Sarayı’nda bir basın toplantısı gerçekleştirildi. TÜYAP Tüm Fuarcılık Yapım A.Ş. ve ALZ Grup ev sahipliğinde düzenlenen toplantıya, Foodist İstanbul’un ana destekleyicisi olan ve Etüder’in de kurucularından olduğu Türkiye Gıda Platformu’nun kurucu kuruluşları İHBİR, GAİB, AHBİB, OAİB, KİB, EİB ve TGDF’nin Yönetim Kurulu Başkanları ile Yönetim Kurulu Başkanımız Melih Şahinöz katıldı.

Toplantıda Paylaşılan Öne Çıkan Bilgiler

• Foodist İstanbul’a 150’den fazla ülkeden sektör profesyonelinin katılması ve yaklaşık 70 bin profesyonel ziyaretçinin fuarı ziyaret etmesi bekleniyor; ABD, Azerbaycan, Çekya, Çin, Irak, İspanya ve Mısır başta olmak üzere 1.000’e yakın firma fuarda yer alacak; 2.000’in üzerinde yabancı alım heyeti ile planlı B2B iş görüşmeleri gerçekleştirilecek; TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi’nin 12 salonunda doluluk oranı şimdiden %90’ın üzerine çıktı.

Ekonomik Göstergeler

İSO Verilerine Göre Gıda Ürünleri Sanayii

İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) verilerine göre Gıda Ürünleri Sanayii, 2021-2025 yılları arasında hem firma sayısı hem de ekonomik ağırlık bakımından en istikrarlı büyüme gösteren sektörlerden biri olarak öne çıkıyor. Bu tablo, hem sektörümüz hem de tüm gıda ekosistemi için sevindirici bir gelişme.

1. Firma Sayısındaki Artış

Gıda sektörü, İSO 500 listesinde temsil edilen firma sayısını her yıl düzenli olarak artırdı: 2021 yılında 99 firma ile listede yer alırken, bu sayı kademeli olarak yükselerek 2025 yılında 125 firmaya ulaştı. 2025 verilerine göre gıda sektörü, 10’lu sektör tanımı içerisinde en fazla firmaya sahip olan sektör konumunda.

Yıl	İSO 500 Listesindeki Firma Sayısı
2021	99
2022	—
2023	—
2024	—
2025	125

2. Üretimden Satışlardaki Pay (Ekonomik Ağırlık)

Sektörün toplam üretimden satışlar içindeki payı da belirgin bir yükseliş trendi izledi: 2021’de %11,8 olan pay, 2022’de %11,7 ile yatay bir seyir izledi. 2023 yılından itibaren büyük bir ivme yakalayan sektör; payını önce %13,6’ya (2023), ardından %16,0’ya (2024) ve son olarak 2025’te %17,0’ye çıkardı. Bu yükselişle gıda sektörü, 2025 itibarıyla Kimyasal Ürünler sektörü ile aynı paya (%17,0) ulaşarak toplam satışlarda en büyük ikinci sektör ağırlığına yükseldi.

Yıl	Üretimden Satışlar İçindeki Pay
2021	%11,8
2022	%11,7
2023	%13,6
2024	%16,0
2025	%17,0

Genel Değerlendirme Analiz edilen 5 yıllık süreçte gıda sektörü, hem sanayi içindeki oyuncu sayısını artırmış hem de toplam satış hacmindeki stratejik önemini pay bazında %11,8’den %17,0’ye, yani yaklaşık %44 oranında geliştirmiştir. Bu durum, sektörün ekonomik dalgalanmalara karşı dirençli olduğunu ve Türkiye’nin dev sanayi kuruluşları arasındaki ağırlığını her geçen yıl pekiştirdiğini göstermektedir.

 

Tüketici Güven Endeksi: Temmuz’da Yükseliş Sürdü

TÜİK ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası iş birliğiyle yürütülen Tüketici Eğilim Anketi sonuçlarından hesaplanan tüketici güven endeksi, haziran ayında 87,9 iken temmuz ayında %2,2 oranında artarak 89,8 seviyesine yükseldi.

Bir önceki açıklamada ise endeks, Mayıs’ta 85,8 iken Haziran’da %2,5 artışla 87,9’a yükselmiş ve Mayıs 2023’ten bu yana en yüksek seviyesini görmüştü. Tüketici güven endeksi 0-200 aralığında değer alabilmekte; 100’ün üzerindeki değerler iyimser, altındaki değerler ise kötümser bir tüketici algısına işaret etmektedir.

89,8 Temmuz 2026 Tüketici Güven Endeksi

+%2,2 Aylık Değişim (Haziran → Temmuz)

+%2,5 Haziran’daki Aylık Artış (Mayıs → Haziran)

Haziran ayı alt kalemlerinde, hanenin maddi durumu endeksi aylık %4,5 artışla 69,2’den 72,3’e; gelecek 12 aylık dönemde hanenin maddi durum beklentisi endeksi %1,9 artışla 89,5’e; genel ekonomik durum beklentisi endeksi %3,1 artışla 83,9’a; dayanıklı tüketim malları harcama düşüncesi endeksi ise %1,4 artışla 105,9’a yükseldi.

Sektörümüz İçin Değerlendirme Tüketici güveninde art arda gelen iki aylık iyileşme, ev dışı tüketim harcamalarına yönelik talep koşulları açısından olumlu bir sinyal olarak okunabilir. Ancak endeksin halihazırda 100 eşiğinin altında seyrettiği unutulmamalı; iyimserlik henüz kalıcı bir eğilime dönüşmüş değil.

 TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi: Enflasyon Beklentileri

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın gerçekleştirdiği Temmuz ayı Piyasa Katılımcıları Anketi’ne göre, geçen ay %1,57 olan temmuz ayı TÜFE artışı beklentisi bu anket döneminde %1,68’e yükseldi.

Gösterge	Önceki Anket	Güncel Anket
Temmuz ayı TÜFE artış beklentisi	%1,57	%1,68
Yıl sonu enflasyon beklentisi	%29,14	%29,21
12 ay sonrası enflasyon beklentisi	%23,81	%23,95
24 ay sonrası enflasyon beklentisi	%18,29	%17,83
Yıl sonu USD/TL beklentisi	51,4692	51,5537
12 ay sonrası USD/TL beklentisi	55,7196	55,6920
Yıl sonu cari işlemler açığı beklentisi	49,2 milyar $	49,2 milyar $
Gelecek yıl cari işlemler açığı beklentisi	42,5 milyar $	43,3 milyar $

Enflasyon beklentilerindeki yukarı yönlü revizyon kısa vadede sürerken, 24 aylık ufukta beklentilerin gerilemesi, piyasa katılımcılarının orta-uzun vadeli dezenflasyon sürecine olan güvenini büyük ölçüde koruduğuna işaret ediyor.

Özel Analiz: Yurt İçi – Yurt Dışı Tatil Karşılaştırması

Yaz sezonunun açılmasıyla birlikte, Türkiye’de tatilin artık yurt dışına kıyasla daha pahalı olduğu yönündeki algı sıkça dile getiriliyor. Resmî veriler de bu algıyı destekler nitelikte: 2026’nın ilk çeyreğinde turizm gelirlerinde rekor kırıldı; çeyreklik bazda %4,2 artışla gelir 9,9 milyar dolara, turist başına ortalama harcama ise 1.047 dolara yükseldi — bu da ayrı bir rekor.

Aynı dönemde yurt dışına giden Türklerin sayısı da geçen yılın aynı çeyreğine kıyasla %13,1 artarak 2,9 milyona ulaştı. Türk turistlerin yurt dışında kişi başı harcaması ise 758 dolar olarak gerçekleşti. Bu veriler, yurt dışında tatilin Türkiye’ye kıyasla daha ucuza mal olduğu yönündeki yaygın kanıyı destekler nitelikte.

Metodoloji

Uçuş fiyatları için Türk Hava Yolları’nın 1-4 Ağustos tarihlerine (3 gece 4 gün) denk gelen gidiş-dönüş ücretleri esas alındı. Hesaplamalar, 2’si yetişkin ve 2’si ücrete tabi 2-12 yaş aralığında çocuk olmak üzere 4 kişilik bir aile üzerinden yapıldı. Konaklama bedelleri için, 4 kişilik odalarda sadece kahvaltı paketi sunan 4 ve 5 yıldızlı oteller hotels.com üzerinden filtrelendi; 8’i Türkiye’de olmak üzere 25 farklı tatil beldesinde toplam 847 tesisin fiyat verisi derlenerek her belde için ortalama değerlere ulaşıldı.

Öne Çıkan Bulgu Mısır, en ucuz tatil yapılabilecek destinasyon olarak öne çıkıyor: Sharm El Sheikh’te uçak bileti ve konaklama dahil 83.399 TL’ye tatil yapmak mümkün. Buna karşılık Bodrum’da aynı tatilin maliyeti bu tutarın neredeyse beş katı: 386.521 TL.

Sonuçlar, kamuoyunda uzun süredir dile getirilen “yurt dışında tatil, yurt içine göre daha ucuz” savının bir algıdan ibaret olmadığını; somut fiyat verileriyle de desteklendiğini ortaya koyuyor. Bu tablo, ev dışı tüketim ve turizm-gastronomi ekosistemimiz açısından fiyat rekabetçiliği ve katma değerli hizmet sunumu tartışmalarını yeniden gündeme taşıyor.

Kaynak: https://gazeteoksijen.com/turkiye/847-otelin-fiyatlari-uzerinden-arastirdik-yurt-disinda-tatil-turkiyeden-ucuz-mu-279688

Küresel Perspektif: Dünya Bankası Raporu — Gıdanın Küresel Riskleri

Dünya Bankası’nın 2026 yılına ilişkin küresel gıda pazarlarına yönelik tehditleri ortaya koyan raporuna göre; El Niño koşulları, artan enerji ve gübre maliyetleri, büyüyen biyoyakıt talebi ve potansiyel ticaret kısıtlamaları, gıda fiyatlarını mevcut tahminlerin oldukça üzerine çıkarabilir.

Dünya Bankası Grubu’nun Nisan 2026 tarihli Emtia Piyasaları Görünümü, bu yıl küresel gıda emtia fiyat endeksinde %2,5’lik bir artış öngörüyor; ancak risklerin kesinlikle yukarı yönlü olduğu vurgulanıyor. Rapora göre, birbirini katlayarak büyüyen dört temel risk alanı bulunuyor:

1. Beklenenden Güçlü veya Uzun Süren Bir El Niño

ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi’ne göre El Niño koşulları ortaya çıktı ve Kuzey Yarımküre’de sonbahar aylarında orta-güçlü seviyelere ulaşması bekleniyor. Tahminciler, Kasım-Aralık’a kadar çok güçlü bir yoğunluğa ulaşma olasılığını üçte iki olarak öngörüyor. Güçlü bir El Niño, Güneydoğu Asya, Avustralya, kuzey Brezilya, güney Afrika ve Güney Asya’daki tahıl, şeker kamışı ve yağlı tohum üretimini olumsuz etkileyebilir.

2. Beklenenden Yüksek Girdi Maliyetleri

Hürmüz Boğazı’nın kapanması, gübre (üre ve fosfat) ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzını sekteye uğratarak fiyatları 2022’den bu yana en yüksek seviyelerine taşıdı. Emtia Piyasaları Görünümü’nün temel senaryosu, Orta Doğu kaynaklı arz aksamalarının 2026’nın üçüncü çeyreğinde hafifleyeceğini varsayıyor; ABD-İran arasındaki geçici barış anlaşması bu senaryoyla uyumlu. Aksamaların sürmesi halinde ise tarımsal fiyatlar için önemli yukarı yönlü riskler doğabilir.

3. Biyoyakıt Talebindeki Artış

Yüksek ham petrol fiyatları biyoyakıtların cazibesini artırdı. Dünya Bankası’nın yağ ve yem fiyat endeksi son üç ayda %11 arttı. Endonezya biyodizel karışım zorunluluğunu %50’ye çıkarmaya hazırlanırken, Tayland oranını %5’ten %7’ye yükseltti; ABD ise biyokütle bazlı dizel zorunlu hacmini 2026’da 5,4 milyar galona çıkardı. Bu eğilim, özellikle mısır, şeker ve yenilebilir yağ fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.

4. İhracat Kısıtlamaları Riski

Gıda fiyatları yükseldiğinde hükümetler genellikle ihracat kısıtlamalarıyla karşılık veriyor. 2008 ve 2022 gıda fiyat krizlerinde görüldüğü gibi bu tür önlemler küresel arzı daraltarak fiyat oynaklığını artırıyor ve özellikle ithalata bağımlı düşük gelirli ülkelerde gıda güvensizliğini derinleştiriyor.

Sonuç ve Sektörümüz İçin Çıkarımlar Temel senaryo, 2026’da gıda fiyatlarında yalnızca mütevazı artışlar öngörüyor; ancak riskler kesinlikle yukarı yönlü. Uzun süren bir çatışma, güçlü biyoyakıt talebi, yoğun bir El Niño ya da yeniden ortaya çıkan ihracat kısıtlamaları — tek başına veya birlikte — gıda emtia fiyatlarını mevcut tahminlerin çok üzerine çıkarabilir. Tedarik zinciri çeşitlendirmesi ve girdi maliyeti risklerine karşı senaryo bazlı planlama, önümüzdeki dönemde ETÜDER üyeleri için öncelik taşımaya devam edecektir.

Codex Alimentarius’tan Yeni Standartlar

Codex Alimentarius Komisyonu’nun (CAC49) 49. Oturumu’nda, Türkiye, Çin ve Fransa’nın birlikte hazırladığı Fırıncılık Mayası Standardı ile büyük kakule ve vanilya standartları kabul edildi. Ayrıca tavuk etinde Campylobacter ve Salmonella kontrolüne ilişkin rehber dokümanların güncellenmesi, Listeria monocytogenes kontrolüne yönelik rehber dokümanın revizyonu ve Genel Gıda Katkı Maddeleri Standardı’ndaki güncellemeler de kabul edildi.

Türkiye’nin Katkısı CAC49’un en önemli çıktılarından biri, Türkiye’nin Çin ve Fransa ile birlikte hazırladığı Fırıncılık Mayası Standardı’nın (Standard for Bakers’ Yeast) Komisyon tarafından kabul edilmesi oldu. Bu gelişme, Türkiye’nin uluslararası gıda standardizasyonu çalışmalarındaki etkin rolünü bir kez daha ortaya koydu.

Toplantıda ayrıca Codex Baharat ve Mutfak Otları Komitesi tarafından hazırlanan büyük kakule ve vanilya standartları ile ihtiyati alerjen etiketlemesine ilişkin rehber ilkeler de kabul edildi. Codex Stratejik Planı’nın uygulanmasına ilişkin gelişmeler, yeni çalışma önerileri ile bütçe ve mali konular da toplantıda değerlendirildi.

Foodist İstanbul 2026 Hatırlatması 📅 1–4 Eylül 2026   ·   📍 TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi, İstanbul 70.000+ profesyonel ziyaretçi  ·  150+ ülke katılımı  ·  1.000’e yakın katılımcı firma