Yönetim Kurulu Başkanından
Değerli Üyemiz,
Her ay sektörümüzü etkileyen gelişmeleri yakından takip etmeye ve sizlerle paylaşmaya çalışıyoruz.
Malum geçtiğimiz mayıs ayı, bayram ve resmî tatiller nedeniyle çalışma günlerimizin azaldığı, dolayısıyla faaliyetlerimizin doğal olarak farklı bir ritimde gerçekleştiği bir dönem oldu. Buna rağmen sektörümüz, tedarik zincirinin sürekliliğini sağlayarak üretimden dağıtıma kadar tüm süreçlerde faaliyetlerini sürdürmeye devam etti. İçerisinde bulunduğumuz Haziran ve önümüzdeki yaz aylarında da normal çalışma günlerinin ticari performans göstergeleri için daha net bir tablo ortaya koyacağını zannediyorum.
Özellikle son aylarda bölgede yaşanan gelişmeler, yıllardır konuştuğumuz “tam zamanında tedarik” anlayışının yerini daha dayanıklı ve alternatifli tedarik modellerine bırakmaya başladığını gösteriyor. Gıda tedariği uzun zamandır söylediğimiz gibi artık yalnızca ticari bir konu değil; aynı zamanda ülkelerin stratejik öncelikleri arasında yer alan ve hatta en öncelikli yer alması gereken bir konu.
Bunun yanında, sessiz ama son derece güçlü bir dönüşüm daha yaşanıyor: Demografik değişim. Hane halklarının küçülmesi, yaşam tarzlarının farklılaşması ve tüketim alışkanlıklarının dönüşmesi, sektörümüzün geleceğini doğrudan etkiliyor. Demografik değişimi yönetmek, maliyetleri yönetmek ve tüketici taleplerine zamanında reaksiyon göstermek kadar önemli hale gelmiş durumda. Bugün tüketicinin beklentilerini anlamak kadar, bildiğimiz iş yönetme felsefesinde hangi prensiplerle üretim yaptığınız, pazara ne sunduğunuz da kritik önem taşıyor. Çünkü tüketici artık yalnızca ne sunduğunuza değil, onu nasıl sunduğunuza da önem veriyor ve beklenti bu yönde şekilleniyor.
Umut veren nokta ise, tüm bu değişimlerin aynı zamanda yeni fırsatlar yaratıyor olmasıdır. Türkiye’nin üretim gücü, girişimcilik kabiliyeti ve kriz dönemlerinde gösterdiği uyum yeteneği, bizlere önemli avantajlar sağlıyor. ETÜDER üyelerimizin de geçmişte olduğu gibi bu dönüşümü doğru okuyarak yeni başarı hikâyeleri oluşturacağına inanıyorum.
Sürdürülebilirlik, gıda israfının azaltılması, tedarik güvenliği ve uluslararası rekabet gücü sektör gündeminin en önemli başlıkları olmaya devam edecek. Bu kapsamda Eylül ayında gerçekleştirilecek Foodist İstanbul Fuarı’nın da sektörümüz adına önemli iş birliklerine ve yeni ticaret fırsatlarına kapı açacağına inanıyoruz. Değişimin hızlandığı dönemler aynı zamanda fırsatların da en fazla olduğu dönemlerdir. ETÜDER olarak üyelerimizle birlikte sektörümüzün gelişimine katkı sağlamaya ve ortak akıl üretmeye devam edeceğiz.
Saygılarımla,
Melih Şahinöz
ETÜDER Yönetim Kurulu Başkanı
Bu Ayki Bültenimizde Öne Çıkan Başlıklar
| • TÜFE mayıs ayında yıllık %32,61 arttı — Gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık %34,86, aylık %0,48 düşüş • Geri Dönüşümde Yeni Dönem: 1 Temmuz’da başlıyor — Depozito iade sistemi tüm Türkiye’de hayata geçiyor • Gıda Krizi: 2070’e kadar %40 daha fazla kalori üretmek gerekecek — Deloitte Turning Point Araştırması • Türkiye için büyüme tahminleri aşağı çekildi — OECD, EBRD ve Goldman Sachs’tan revize projeksiyonlar • Nesil Künyesi Araştırması: Gençlerin %77’si Z kuşağı anlatısıyla örtüşmüyor — Research İstanbul bulguları • Perakende Günleri 2026: ETÜDER Yönetim Kurulu Başkanı Melih Şahinöz açılış basın toplantısında konuştu • Üyelerimizden haberler: Sözen/Gault&Millau, Bahar Hindi, Ekol Food ve Seyidoğlu Gıda |
Ekonomik Göstergeler
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Mayıs 2026: Yıllık %32,61
TÜİK, 2026 yılı Mayıs ayı TÜFE verilerini açıkladı. Bir önceki aya göre %1,71 artış kaydedilen endeks, yıllık bazda %32,61 yükseldi. Aylık artışın Nisan’daki %4,18’e kıyasla belirgin biçimde yavaşlaması, enflasyondaki görece ivme kaybına işaret etse de yüksek yıllık baz sektör maliyetleri üzerindeki baskının sürdüğünü ortaya koymaktadır.
| TÜFE Değişim Oranları (%), Mayıs 2026 | May. 2026 | May. 2025 | May. 2024 |
| Bir önceki aya göre değişim oranı | 1,71 | 3,00 | 3,18 |
| Bir önceki yılın Aralık ayına göre değişim oranı | 16,61 | 13,36 | 18,72 |
| Bir önceki yılın aynı ayına göre değişim oranı | 32,61 | 37,86 | 69,80 |
| On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı | 32,24 | 48,73 | 59,64 |
Gıda ve Alkolsüz İçeceklerde Ayrışan Trend
| %34,86 Gıda & İçecek — Yıllık | -%0,48 Gıda & İçecek — Aylık | Sektörel Değerlendirme Gıdada aylık bazda görülen %0,48’lik düşüş, üyelerimiz açısından kısmen olumlu bir sinyaldir. Bununla birlikte yüksek yıllık artış ve tüketicinin fiyat hassasiyeti, tedarik ve fiyatlama stratejilerinde temkinli tutumun korunmasını zorunlu kılmaktadır. |
Ana harcama grupları itibarıyla öne çıkan değişimler şu şekilde gerçekleşti: Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar yıllık bazda %45,59 artarak en yüksek artışı kaydeden grup oldu. Gıda ve alkolsüz içecekler %34,86, ulaştırma ise %34,29 ile yüksek artış gösteren diğer kategoriler oldu. Bu üç grubun yıllık enflasyona toplam katkısı yaklaşık 20,3 yüzde puan olarak hesaplanmaktadır.
Endekste kapsanan 174 alt sınıfın 137’sinde artış, 28’inde düşüş, 9’unda ise değişim gerçekleşmedi. Bu tablo, enflasyonun görece geniş tabanlı olmaya devam ettiğini göstermektedir.
Geri Dönüşümde Yeni Dönem :Depozito İade Sistemi
Türkiye’de uzun süredir hazırlıkları devam eden Depozito İade Sistemi, 1 Temmuz 2026 itibarıyla tüm illerde hayata geçecek. Türkiye Çevre Ajansı koordinasyonunda yürütülen sistem, içecek ambalajlarını doğaya karışmadan ekonomiye kazandırmayı hedefliyor.
| Sistemin İşleyişi • 1 Temmuz 2026 itibarıyla 81 il ve 973 ilçede başlıyor • Plastik, cam ve alüminyum ambalajlar kapsama dahil • Her “DOA” logolu ambalaj için 1 TL teşvik • Dijital cüzdan, banka transferi veya alışverişte kullanım | Hedef ve Beklentiler • Yılda 25 milyar ambalajın geri kazanımı hedefleniyor • Ekonomiye yıllık 30 milyar TL katkı bekleniyor • Marketler, kafeler ve horeka kanalı sisteme dahil • Avrupa modellerine benzer döngüsel ekonomi yaklaşımı |
Pilot uygulamalarda 25 kuruş olarak belirlenen teşvik bedeli, ülke genelindeki yaygınlaşmayla 1 TL’ye yükseltildi. Vatandaşlar, depozito iade noktalarına veya makinelere teslim ettikleri ambalajların karşılığını dijital cüzdanlarına aktarabilecek; biriken tutarlar banka hesabına transfer edilebilecek, ATM’den çekilebilecek ya da alışverişlerde kullanılabilecek.
Sisteme marketler, süpermarketler ve bakkalların yanı sıra otel, restoran ve kafeler de dahil edilecek. Bu işletmeler, tüketicilerden toplanan ambalajları belirlenen saha operatörlerine teslim ederek geri dönüşüm zincirine katkı sağlayacak.
| ⚠ Sektörümüz İçin Önemli Hatırlatma 1 Temmuz 2026’dan itibaren depozitolu içecek satışı yapan tüm horeka işletmeleri ve marketler sistemin doğal bir parçası olacak. Ambalaj kabul süreçleri ve operasyonel hazırlıkların tamamlanması önerilir. ETÜDER bu konuyu ilerleyen aylarda gündemde tutmaya devam edecektir. |
Küresel Perspektif: Gıda Krizi — 2070 İçin Beş Çözüm Yolu
Deloitte’un hazırladığı “Turning Point” başlıklı küresel araştırma, 2070 yılında dünyada beslenecek 10 milyar nüfusa yönelik gıda açığını ve bu açığı kapatmanın yollarını analiz ediyor. Araştırmaya göre bugünkü üretim kapasitesine kıyasla %40 daha fazla kalori üretilmesi gerekmekte; ancak bu artışın iklim hedefleriyle uyumlu biçimde sağlanması zorunludur.
Araştırma, 2025-2070 arasında iklimsel hasarların yaklaşık 13 trilyon dolarlık bir maliyete yol açabileceğini öngörerek beş kritik gelişim alanı ve bu alanların soruna katkı oranlarını ortaya koyuyor:
| Gelişim Alanı | Katkı | Açıklama | |
| 🚀 | İnovasyon, teknoloji ve verimlilik | %50 | Az kaynakla daha fazla üretim kapasitesi geliştirilmesi |
| 🍀 | Emisyonları azaltmak | %21 | İklim değişikliğinin gıda sistemine etkilerini sınırlamak |
| 🛡️ | Doğa sermayesini korumak | %19 | Toprak, su, ekosistem ve tarım alanlarının iyileştirilmesi |
| ♾️ | Döngüselliği geliştirmek | %6 | Gıda atığını azaltmak, yan ürünleri değerlendirmek |
| 😀 | Tüketici tercihlerini yönlendirmek | %4 | Sağlıklı ve sürdürülebilir ürünlere talebi artırmak |
Araştırma, söz konusu alanların birini seçerek diğerlerini göz ardı etmenin çözüm üretmeyeceğini vurguluyor. %50’lik payla öne çıkan inovasyon ve teknoloji bileşeni uzun vadeli bir süreç gerektirirken, tüketici tercihlerinin yönlendirilmesi görece kısa vadede sonuç verebilecek bir alan olarak öne çıkıyor.
| Sektörümüz İçin Çıkarımlar Gıda tedarikçileri olarak döngüsel ekonomi modellerine geçiş, üretim süreçlerinde verimlilik artışı ve tüketicinin sürdürülebilir ürünlere yönlendirilmesi; hem küresel sorumluluğumuzun hem de rekabet avantajının temel bileşenleri haline geliyor. |
Jeopolitik ve Makroekonomik Gündem: Türkiye İçin Büyüme Tahminleri Aşağı Çekildi
Körfez bölgesinde süregelen jeopolitik gerilimler ve enerji arzındaki belirsizlikler, uluslararası kuruluşların Türkiye dahil pek çok ülkeye yönelik büyüme projeksiyonlarını aşağı çekmesine yol açtı.
| OECD | EBRD | Goldman Sachs |
| %3,3 → %3,1 Türkiye büyüme revizyonu | –0,5 puan 41 ülkede ortalama revizyon | %2,7 2026 büyüme beklentisi |
OECD’nin “Baskı Altında” temasıyla yayımladığı Ekonomik Görünüm raporu, Körfez bölgesindeki enerji kesintilerinin 2027’ye dek sürmesi halinde küresel büyümenin %1,8’e kadar geriliyebileceğini öngörüyor. Kuruluş bu senaryoyu, küresel finans krizi ve pandemi gibi olağanüstü dönemler dışında nadiren görülen bir seviyeye işaret ettiği için “karanlık senaryo” olarak nitelendiriyor.
Türkiye’nin enerji tedarikinde görece avantajlı konumunu koruduğu değerlendirilse de enflasyon, dış talep koşulları ve finansman ortamındaki güçlükler büyüme üzerindeki baskı unsurları olarak varlığını sürdürüyor. ETÜDER üyeleri açısından bu tablo; ihracat pazarlarında talep daralmasına karşı ihtiyatlı senaryo planlaması yapılması ve tedarik zinciri çeşitlendirmesinin gündemde tutulması gerektiğini bir kez daha ortaya koymaktadır.
Araştırma Radarı: Türk Gençliğine Dair Yeni Bulgular
Research İstanbul’un 26 ilde, 18-30 yaş arası 2 bin gençle yüz yüze gerçekleştirdiği “Nesil Künyesi” araştırması, Türkiye’de genç yetişkinler hakkındaki yaygın “Z kuşağı” anlatısını verilerle sorguluyor ve pek çok önemli bulguyu gün yüzüne çıkarıyor.
| %23 “Z kuşağı” profiliyle örtüşen genç | %70 Ailesiyle yaşayan genç | %55 Aileden mali destek alan genç | %24 Düzenli birikim yapabilen genç |
Araştırmanın Üç Temel Bulgusu
- Gençler tek tip değil: 18-30 yaş grubu; gelir düzeyi, aile yapısı, eğitim olanakları ve bölgesel farklılıklar itibarıyla son derece heterojen bir profil sergiliyor. Yalnızca %23’ü yaygın “Z kuşağı” anlatısıyla örtüşüyor.
- Ekonomik koşullar temel belirleyici: Gençlerin finansal bağımsızlık önündeki en büyük engel ekonomik koşullar. En çok talep edilen iş nitelikleri: iyi maaş, işten çıkarılmama güvencesi ve güçlü yan haklar.
- Uzaktan çalışma değil, güvenlik: Yaygın kanının aksine gençlerin önceliği “esnek çalışma” değil, “iş güvencesi”. Bunun arkasında hem hizmet sektörünün yapısı hem de aile hanesininden çıkma arzusu yatıyor.
| Sektörümüz İçin Önemi Bu bulgular, gıda ve içecek sektöründe genç tüketici segmentine yönelik ürün geliştirme, fiyatlama ve iletişim stratejilerinin “dijital bireyci” varsayımı yerine ekonomik gerçeklikler üzerine kurulması gerektiğini ortaya koymaktadır. Aynı zamanda genç yetenekleri işe alma ve elde tutma stratejilerinde güvence ve maddi hakların belirleyici rol oynadığı unutulmamalıdır. |
Araştırma Radarı: Türkiye’nin En İyi İşverenleri 2026 — Forbes Türkiye
Forbes Türkiye ve Statista’nın ortak çalışmasıyla hazırlanan “Türkiye’nin En İyi İşverenleri 2026” araştırması yayımlandı. Türkiye’de ilk kez gerçekleştirilen araştırma, en az 250 çalışanı bulunan şirketleri değerlendirdi. Ekim 2025 ile Şubat 2026 arasında yaklaşık 10 bin katılımcıdan 200 binden fazla işveren değerlendirmesi toplandı.
Araştırmada katılımcılara esas olarak “Çalıştığınız şirketi çok sevdiğiniz birine tavsiye eder miydiniz?” sorusu yöneltildi. Kişisel tavsiyelere daha yüksek ağırlık verilen puanlamada şirketlerin doğrudan başvuru yapamadığı vurgulandı.
| İlk 10 İşveren (2026) 1. Borusan Boru 2. Tüpraş 3. Beymen Group 4. Mavi 5. Mercedes-Benz Türk 6. Uludağ İçecek 7. Baykar 8. Kiğılı 9. Toyota Otomotiv Türkiye 10. Bosch Türkiye |
Listenin üst sıralarında savunma sanayii, otomotiv ve perakende sektöründen şirketlerin ağırlıklı yer aldığı dikkat çekiyor. Bankacılık sektöründen Ziraat Bankası, Türkiye İş Bankası, Garanti BBVA ve Akbank ile teknoloji alanından Trendyol, Hepsiburada ve Türk Telekom da sıralamada yer aldı. Forbes Türkiye, araştırmanın bundan böyle her yıl düzenli olarak yayımlanacağını duyurdu.
Perakende Günleri 2026
Soysal Eğitim ve Danışmanlık tarafından bu yıl 25’inci kez düzenlenen Perakende Günleri, 3 ve 4 Haziran tarihlerinde Haliç Kongre Merkezi’nde gerçekleşti. Sektörümüzün en köklü buluşmalarından biri olan etkinlik, bu yıl da gıda eko sisteminin bütünü için önemli bir paylaşım ve iş birliği platformu işlevi gördü.
Yönetim Kurulu Başkanımız Melih Şahinöz, etkinliğin ilk günü olan 3 Haziran’da Bersay tarafından düzenlenen Açılış Basın Toplantısına katıldı. Sektörün bugünü ve yarınının değerlendirildiği toplantıda Melih Şahinöz; 2025 yılının Ev Dışı Tüketim sektörü açısından pozitif ancak zorlu geçtiğini ve sektörün önümüzdeki dönemde önemli dönüşümlere sahne olacağını vurguladı.
| Açılış Basın Toplantısı Katılımcıları Melih Şahinöz — ETÜDER Yönetim Kurulu Başkanı Kaya Demirer — TURYİD YK Başkanı Sinan Öncel — BMD Başkanı Serhan Tınastepe — ZMD Başkanı Nuri Şapkacı — AYD Başkanı Alp Önder Özpamukçu — GPD Başkanı Vehbi Kahveci — TMD Başkan Yardımcısı Ünal Dölek — Türes Başkan Yardımcısı |
2 gün süren etkinliğin resmi içecek sponsoru üyemiz Coca Cola İçecek oldu. Üyelerimizden Fersan ve Migros da etkinliğe katılım gösterdi.
Üyelerimizden Haberler
| Sözen Organizasyon / Gault&Millau |
| Yeni sezonun Gault&Millau Türkiye “Signature Dining Experience” serisinin ilk etkinliği Bodrum’da Ruins Luxury Resort’te düzenlendi. Türk ve uluslararası gastronomi sahnesinin önemli şeflerini aynı çatı altında buluşturan akşam yemeğinde David Žefran, Emre Şen, Osman Sezener ve Atilla Heilbronn’un birlikte hazırladığı sekiz course’luk özel menü sunuldu. |
| Bahar Hindi |
| Antalya’da yerleşik, Türkiye’nin ilk hindi markası olan üyemiz Bahar Hindi Entegre A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı ve ETÜDER Yönetim Kurulu üyesi Berkay Bahar, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Başkanlığına adaylığını açıkladı. Berkay Bahar’ı bu önemli girişiminde tebrik eder, başarılar dileriz. |
| Ekol Food |
| Üye şirketlerimizden Ekol Food, Kuzey Kıbrıs’taki geleneksel iş ortakları buluşmasını bu yıl festival formatında gerçekleştirdi. KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş ve Girne Belediye Başkanı Murat Şenkul’un da katıldığı organizasyonda, horeka ve turizm sektörü temsilcileriyle güçlü bir buluşma ortamı oluşturuldu. Ekol Food’u bu yenilikçi format için tebrik ediyoruz. |
| Seyidoğlu Gıda |
| Brüksel merkezli International Taste Institute’un bu yıl 21’incisini düzenlediği Superior Taste Award’da, tamamen yerli Türk markası Seyidoğlu Gıda, kahvaltılık helva ve tahin kategorisinde dünyada bir numaralı tat sertifikasını aldı. “Kuru İncirli & Cevizli Helva” ve “Tahin” ürünleri, dünyanın dört bir yanından gelen şef ve sömelyerlerden oluşan jürinin değerlendirmesiyle bu prestijli ödüle layık görüldü. Seyidoğlu Gıda’yı içtenlikle tebrik eder, bu başarının kalıcı olmasını dileriz. |
| Foodist İstanbul 2026 Hatırlatması Dünyanın İlk 3 Gıda Fuarına Girme Hedefi 📅 1–4 Eylül 2026 · 📍 Tüyap Fuar ve Kongre Merkezi, İstanbul 70.000+ profesyonel ziyaretçi · 150+ ülke katılımı · 100+ ülkeden VIP alım heyetleri |
